İlk Kullanım Kategorisi - Kelime Etimolojisi ve Kökeni

İlk Kullanım Kategorisi

Bu sayfada, sitemizdeki İlk Kullanım kategorisi ile ilgili olan kelimelerin etimolojik incelemeleri listelenmiştir, ayrıntıları için kelimeye tıklayın.

Eski Türkçe üze "yön zarfı ve edatı" sözcüğünden +gArU sonekiyle türetilmiştir. Eski Türkçe sözcük Ana Türkçe yazılı örneği bulunmayan *hüz- "üste çıkmak, satıhta olmak" fiilinden türetilmiştir.
Eski Türkçe yak-1 "yanda veya yakında olmak, yaklaşmak, yamanmak, yamacında olmak" fiilinden +In sonekiyle türetilmiştir. Eski Türkçe fiil Ana Türkçe yā- fiilinden evrilmiştir.
Eski Türkçe yala- "iftira etmek, dil uzatmak, söz taşımak" fiilinden +In sonekiyle türetilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yalğa- "yalamak" fiili ile eş kökenlidir. Bu sözcük Ana Türkçe yazılı örneği bulunmayan *yalığ "dil" sözcüğünden türetilmiştir. Daha fazla bilgi için yala- maddesine bakınız.
Eski Türkçe yarı- veya yaru- "ışımak, aydınlanmak" fiilinden +In sonekiyle türetilmiştir. Eski Türkçe fiil Ana Türkçe yārı- fiilinden evrilmiştir. Daha fazla bilgi için yan- maddesine bakınız.
Eski Türkçe yavrı- "zayıflamak, güçten düşmek" fiilinden +Ig sonekiyle türetilmiştir. Eski Türkçe fiil Ana Türkçe yazılı örneği bulunmayan *yav- "küçük veya zayıf olmak, kötüleşmek" fiilinden +rI- sonekiyle türetilmiştir. Daha fazla bilgi için yavuz maddesine bakınız.
Eski Türkçe yayı- "çalkamak" fiilinden +Ik sonekiyle türetilmiştir. Eski Türkçe fiil Ana Türkçe yazılı örneği bulunmayan *yāyı- fiilinden evrilmiştir.
İngilizce kangaroo sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1770 James Cook, İng. kâşif.) İngilizce sözcük bir Avustralya yerli dilinde bir sözcükten alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.
İngilizce dumdum bullet "bir tür kurşun" deyiminden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1897 İng. Hind.) İngilizce deyim Dumdum "Hindistan'ın Bengal bölgesinde bir müstahkem yer ve cephane fabrikası" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Bengal dilinde damdama "toprak kale, burç, tabya" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Farsça aynı anlama gelen damdama دمدمه z sözcüğünden alıntıdır.
Fransızca dolmen "megalitik mezar anıtı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: Théophile Corret de la Tour d'Auvergne, Fr. asker ve arkeolog (1743-1800).) Fransızca sözcük Bret taol "masa" ve Bret men "taş" sözcüklerinin bileşiğidir.
Arapça mlw kökünden gelen imlāˀ إملاء z "dikte etme, yazı yazdırma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice mlē מל z "1. dolu, 2. herekeli yani sesli harfleri bildiren noktaları doldurulmuş yazı" sözcüğünün ifˁāl vezni (IV) masdarı olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Aramice/Süryanice #mly מלי z "doldurma" kökünden türetilmiştir.
Türkiye Türkçesinde çimdirik sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Batı Türkçesinde çımdı- veya çimdi- "çimdiklemek" fiilinden +Ik sonekiyle türetilmiştir. (İlk kullanımı: TS, Kıp)
Eski Türkçe köti sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Batı Türkçesinde ketü "sakat, çolak" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.
Eski Batı Türkçesinde >> kökünden gelen suvık veya sıvık "sulu, akıcı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: TS xiv, Kıp) Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe suva- veya sıva- "sulamak, ıslatmak" fiilinden +Ik sonekiyle türetilmiştir. Daha fazla bilgi için su maddesine bakınız.
Eski Batı Türkçesinde üş veya "işte (işaret zarfı)" ve (İlk kullanımı: TS, Kıp) Türkçe ol "o" sözcüklerinin bileşiğidir.
Fransızca ve İngilizce robot "mekanik insan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Çekçe robot "mekanik işçi" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1920 Karel Çapek, Çek romancı.) Bu sözcük Çekçe robota "mecburi hizmet, angarya, köle emeği" sözcüğünden türetilmiştir. Çekçe sözcük Eski Slavca aynı anlama gelen rabota sözcüğünden alıntıdır. Slavca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *orbh- biçiminden evrilmiştir.
Çince zhân "kadeh, kâse" sözcüğünden +Ak sonekiyle türetilmiştir.
Farsça çīn چين z "Asya'da bir ülke" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Soğdca aynı anlama gelen çīn sözcüğü ile eş kökenlidir. (İlk kullanımı: MS 1. yy) Bu sözcük Çince ts'in "Çin ülkesini ilk kez birleştiren imparatorluk hanedanının adı (MÖ iii)" sözcüğünden alıntıdır.
İngilizce kung-fu "Çin döğüş sanatlarının genel adı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1966) İngilizce sözcük Çince gōngfu "beceri kazanma, eğitme" sözcüğünden alıntıdır.
Japonca reiki "ruhsal enerji, el değdirme yoluyla tedavi yöntemi" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1922 Mikao Usui, Jap. ruhçu.) Japonca sözcük Çince rei "ruh" ve Çince ki "enerji, güç" sözcüklerinin bileşiğidir.
Lego "oyuncak markası" ticari markasından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1934 Ole Kirk Christiansen, Dan. sanayici.) Bu sözcük Dan leg godt "iyi oyna" deyiminden alıntıdır.
Önceki Sayfa
Sonraki Sayfa

Gözde Aramalar

Yeni kelimeler mi keşfetmek istiyorsunuz, işte sitemizde aranma sıklığına göre son zamanlarda en çok aranan kelimelerin listesi.